Project type: Boerderijerf

Handreiking kwaliteitsverbetering Boxtel

voor initiatiefnemers in het buitengebied van Boxtel

Particulieren en ondernemers met plannen om nieuwe bebouwing, een bedrijfsuitbreiding of een nieuwe functie te realiseren in het buitengebied van Boxtel kunnen in principe op medewerking van de gemeente rekenen. Maar de gemeente stelt  als voorwaarden dat nieuwbouw gecombineerd wordt met landschappelijke inpassing en extra kwaliteitsverbetering van het landschap. Hierbij wordt praktische ondersteuning geboden (keukentafelgesprek), maar van de initiatiefnemers wordt een eerste aanzet verwacht. De Handreiking kwaliteitsverbetering biedt hulp bij het opstellen en uitwerken van de ruimtelijke plannen, onder het motto: Een mooi landschap maken en behouden we samen! De Handreiking geeft geen dwingende oplossingen, maar geeft ruimte om passende keuzes te maken.

Landschappelijke inpassing

In het beleidsplan  “Ambitie van Boxtel” wordt het begrip als volgt verwoord: “landschappelijke inpassing is het ‘inkleden’ of omzomen van de locatie met groen”. Nu is het is niet de bedoeling dat er overal een brede rand beplanting om nieuwbouw aangebracht moet worden.
De keuze van de vorm van het “groen” is mede afhankelijk van het landschapstype en de specifieke locatie. Zo vraagt de inpassing van een project in het hoge droge essenlandschap een andere oplossing dan in het natte laag gelegen broeklandschap. De Handreiking biedt per landschapstype een lijst met geschikte landschapselementen en beplantingssoorten.

Kwaliteitsverbetering

Kwaliteitsverbetering van het landschap bestaat uit de volgende maatregelen:

• aanleg natuur- en landschapselementen buiten het bestemmingsvlak,

• aanleg van extensieve recreatieve voorzieningen,

• behoud en restauratie van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing,

• toepassing van vernieuwende architectuur,

• slopen van ontsierende bebouwing, verkleinen of opheffen van het bestemmingsvlak.

Als bovenstaande maatregelen niet mogelijk zijn, vraagt de gemeente Boxtel om een financiële bijdrage voor het fonds Plattelandsvernieuwing. Hieruit worden grotere landschappelijke projecten door de gemeente gefinancierd, zoals de realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur of ecologische verbindingszones (Nationaal Natuur Netwerk).

Klik hier voor de Handreiking (pdf).

Wederopbouw boerderijen in De Scheeken

Brochure en ontwerp

In opdracht van Stichting de Brabantse Boerderij heb ik in 2016 een brochure samengesteld over de erven bij wederopbouwboerderijen in het ruilverkavelingslandschap De Scheeken dat gelegen is in de gemeentes Best, Sint Oedenrode en Boxtel.

In de brochure is een schetsplan voor het erf van de boerderij aan de Velderseweg 1 in Liempde opgenomen. De boerderij kent een lange geschiedenis , die deels nog afleesbaar is aan de Vlaamse Schuur uit 1718. De huidige boerderij is in 1948 gebouwd naar een ontwerp van architect Edmond Nijsten in Delftse School-stijl. Op foto’s uit 1980 is te zien dat het erf sober was ingericht en de siertuin met coniferen past duidelijk in het tijdsbeeld.

Het erf en de tuin zullen in de loop van 2017 worden heringericht in de stijl van de wederopbouw. De moestuin komt op enige afstand van de boerderij te liggen. De nadruk ligt meer op de siertuin. Deze krijgt mooie bloemenborders in de kenmerkende stijl van tuinarchitecte Mien Ruys. Voor de terrassen en tuinpaden worden gebakken klinkers en flagstones toegepast. 

Authentieke erven, karakteristieke boerderijen. De kenmerken van wederopbouwboerderijen. Klik hier voor de brochure (pdf). 

Groot Duyfhuis Liempde

Middeleeuws boerenerf

In 2015 schrijft de Stichting de Brabantse Boerderij samen met SPPiLL in Liempde een prijsvraag uit voor het ontwerpen van 7 authentieke boerenerven. Met een schetsontwerp voor  het erf van boerderij Het Groot Duyfhuis is de opdracht te vergaren. De boerderij met Herenkamer wordt bewoond, maar wordt ook in gebruik genomen als informatiecentrum.

Mijn ontwerp is heel sober en gericht op herstel van het oude erf. De te slopen kippenschuur is daarbij een belangrijk onderdeel in het plan.  Maar mijn voorstel om een paadje naar de Dommel te maken, op de plek van een oude perceelgrens,  leidt tot de opdracht. Brabants landschap vindt het een  “briljante vondst”.  Vanaf een bankje aan het water wordt het mogelijk om de fraaie Herenkamer en de stenen duiventoren uit 1661 goed te bekijken.

De kippenschuur blijft behouden na overleg met de Monumentencommissie. De schuur ontneemt, samen met  nieuwe houtbergingen, het zicht vanaf het erf op de bezoekersparkeerplaats.  Het achtererf was veel te mooi ingericht. Alle sierbestrating is verwijderd en vervangen door halfverharding waardoor het erf weer de uitstraling van een zanderf heeft gekregen.  Bij de Herenkamer is een terras aangelegd met een eikenhouten tafel met de geschiedenis van de eigenaren en bewoners van de boerderij.  Nabij de boerderij staat een metalen beeldje van een Karthuizermonnik (Huub Thorissen).

Lilian van Oosterhoudt ‘s-Hertogenbosch is betrokken bij de uitvoeringsvoorbereiding. Het informatiecentrum (Buitenlokaal Groot Duyfhuis) is uitgevoerd naar ontwerp van Sibo de Man (ODM architecten Amsterdam). Op 12 april 2017 is de opening.  Op de uitnodiging staat: “…..het is nu vooral een plek waar je inspiratievol kunt genieten van natuur en cultuur in perfecte harmonie. En je je eeuwen terug waant in tijd.”

 

Landelijke tuin in Harfsen

Woonboerderij in Harfsen

Bij deze mooie woonboerderij met de naam "Huize Enkzicht" is een sfeervolle, bloemrijke,  landelijke tuin aangelegd. Een groot deel van het perceel blijft een ruig grasland met een gemaaid graswandelpad maar zitplekken met uitzicht op de omgeving en de boerderij.

Naast de boerderij is  B&B "de Stal" gevestigd. Op de website van de eigenaren staat de volgende tekst: “Je zit hier helemaal vrij. In de ligstoelen is het ongestoord genieten van de zon, maar ook onder de notenboom is het goed toeven. ’s Winters lopen de reeën door de tuin, in het voorjaar bloeien wilde orchideeën in de poel en zingen de nachtegalen. Ooievaars komen regelmatig dineren in de kikkerpoel.”